قال اللّه تبارك و تعالى « 1 » : « إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ » ( 8 - 15 ) ( 35 : 10 ) « 2 » - « 3 » و بعد از صعود ذكر بسى واردات روحانيه و انوار قدسيه حاصل شود در قلب تا به حدّى كه از آن مملو گردد . و اين عطا كه جزاى « 4 » صعود ذكر بود « 5 » براى آن است تا دل گشاده شود « 6 » و از سر تا قدم از ايمان و ايقان و عرفان ممتلى گردد و ذكر در دل افتد « 7 » - « 8 » . آواز « 9 » ذكر در « 10 » دل رقيق حزين طيّب باشد مثل نالهء نحل « 11 » و علامت وقوع ذكر در دل آن است كه بيند « 12 » چشمه از نور مىجوشد در پيش او و در اين حال بر « 13 » پهلوى چپ اثرى پيدا شود مثل اثر جراحت كه نيك شده باشد ( ل ) ، ( گ ) « 14 » و اثر آن باقى

--> ( 1 ) ب ، ل ، ن : كلمه تبارك و تعالى را ندارد . ت ، گ : « تبارك » ندارد . ( 2 ) قرآن مجيد : 35 ( سوره فاطر ) : 10 . ( 3 ) ب : حاشيه برگ 49 ب . يك كلمه ( آب‌زده ) سوى محل قبول رضا بدى زود كلمهء توحيد و عبادات خالصه برسيد از ( محو شده ) كلمهء توحيد را با سوى ( ناخوانا ) كه آنجا جز حكم خدا نافذ نبود و مراد ان كلمه توحيد است اى لا إله الّا اللّه و مراد از عمل عبادت خالصه ، بس رافع كلمه باشد و مرفوع عمل لانه لا يقبل عملا الّا من موحد و قيل الرافع اللّه و المرفوع العمل ، اى العمل الصالح يرفعه و فيه اشارة الى ان العمل يوقف على الرفع و الكلم الطيب يصعد بنفسه و قيل العمل الصالح يرفع العامل و بشر . . . ( ناخوانا ) اى من اراد احضر فليعمل عملا صالحا فانه هو الّذى يرفع العبد . . . ( ناخوانا ) و نزد اهل تحقيق مراد از كلم طيب نفوس صافيه‌اند كه پاك كند از خبائث طبايع و ذاكراند ميثاق توحيد خود را . . . ( آب‌زده ) صالح رافع ان جسس عليا است وى حضرت ذات او به تزكيه و تجليه و سوى غير فلاجرم متصف بصفات عزت شود و مىتواند كه مراد از كلم مذكور . . . حقيقى از توحيد اصلى . . . ات باشد چه پاك است از توهمات و محتملات و عمل الصالح بمقتضاه يرفعه دون غيره . فوائح الجمال ، ص 23 . و انما يفتح الباب أولا من فوق الرأس لأن الذكر كلمة طيبة تصعد إليه بذاتها ، و جهة الهويّة الفوق ، فود الرأس فتصعد كلمة الطيبة إليه و الحق يجازيه بالفصل و الرحمة من الواردات الروحانية و الأنوار القدسية . ( 4 ) ب : حراء . ( 5 ) ل : باشد . ( 6 ) ل : گردد . ( 7 ) آ : ندارد . ( 8 ) فوائح الجمال ، ص 23 . و الحق يجازيه بالفضل و الرحمة من الواردات الروحانية و الأنوار القدسية فيملؤه من فوقه إلى قدمه امنا و ايمانا و رغبة و شوقا و محبة و ايقانا و اتفاقا و عرفانا فيمتلئ و عند ذلك ينطلق القلب و يرغب الى الرب جلّ جلاله عند الصحة الذكر فى القلب . ( 9 ) ل از : ( به جاى آواز ) . آ : ندارد . ( 10 ) گ : در ندارد . ( 11 ) فوائح الجمال ، ص 23 و ذكر القلب يشبه رنّة النحل لا صوت رفيع مشوّش و لا خفى شديد الخفاء . ( 12 ) آ ، ب ، ت : ندارد . ( 13 ) ل : در . ( 14 ) ل : برگ 39 ب . گ : ص 421 .